Jak rozpoznawać sezonowe produkty, czytać etykiety i wybierać świeże artykuły na targowiskach i bazarach w Polsce. Praktyczne informacje dla każdego kupującego.
Trzy praktyczne artykuły o tym, jak poruszać się po lokalnych targowiskach — od rozpoznawania sezonowości po ocenę świeżości produktów.
Jakie warzywa i owoce pojawiają się w określonych porach roku, na co zwracać uwagę przy stoisku oraz dlaczego sezonowość ma znaczenie przy wyborze produktów.
Czytaj artykuł
Co oznaczają informacje na metkach, tabliczkach i opakowaniach przy stoiskach targowych. Certyfikaty, oznaczenia pochodzenia i daty ważności — praktyczny opis.
Czytaj artykuł
Praktyczne metody oceny świeżości warzyw, owoców i nabiału. Wzrok, dotyk, zapach — cechy dobrego produktu kupowanego bezpośrednio od sprzedawcy na rynku.
Czytaj artykułNa targowisku i bazarze można bezpośrednio porozmawiać ze sprzedawcą, zapytać o sposób uprawy i miejsce pochodzenia produktów. Większość stanowisk prowadzonych jest przez rolników lub producentów z okolicznych miejscowości.
W Polsce targowiska otwarte działają najczęściej rano — w godzinach od 6:00 do 13:00 — w wyznaczone dni tygodnia. Warto sprawdzić harmonogram dla swojego miasta lub gminy.
Zakupy we wczesnych godzinach dają największy wybór, a produkty nie były jeszcze wystawione na słońce przez wiele godzin. Szczególnie ważne latem przy produktach łatwo psujących się, takich jak truskawki czy pieczywo.
Orientacyjny przegląd warzyw i owoców dostępnych na polskich targach w poszczególnych kwartałach roku.
| Pora roku | Warzywa | Owoce | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Wiosna | Szpinak, rzodkiewka, szczypiorek, sałata, szparagi | Rabarbar, pierwsze truskawki (koniec maja) | Oferta początkowo ograniczona, szybko się powiększa w maju |
| Lato | Pomidory, ogórki, cukinia, fasolka, papryka, kukurydza | Truskawki, czereśnie, maliny, porzeczki, borówki, wiśnie | Największy wybór i najniższe ceny |
| Jesień | Ziemniaki, marchew, buraki, kapusta, por, dynia, selery | Jabłka, gruszki, śliwki, pigwa | Produkty dobre do przechowywania i przetworów |
| Zima | Kapusta kiszona, warzywa korzeniowe, czosnek, cebula | Jabłka z przechowalni, suszone owoce | Oferta ograniczona do produktów przechowalniczych |
Większość targowisk działa tylko do południa. Przyjazd po 10:00 może oznaczać mniejszy wybór na popularnych stoiskach, zwłaszcza z pieczywem i nabiałem.
Nie wszystkie stoiska akceptują płatności kartą. Terminale płatnicze są coraz powszechniejsze, ale gotówka nadal jest najbardziej niezawodna na mniejszych bazarach.
Foliowe reklamówki są coraz rzadziej dostępne na stoiskach lub są płatne. Siatka lub torba wielokrotnego użytku to standardowe wyposażenie regularnego bywalca targu.
Sprzedawcy na targach rolnych zazwyczaj chętnie odpowiadają na pytania o skąd pochodzi produkt, jak był uprawiany lub jak dawno był zbierany. To normalna część rozmowy na bazarze.
Na jednym targowisku może działać kilka stanowisk z podobnym towarem. Obejście całego rynku przed zakupem pozwala zorientować się w cenach i jakości dostępnych produktów.
Produkt dostępny poza swoim naturalnym sezonem może pochodzić z importu lub chłodni. Warto zapytać, skąd pochodzi i kiedy był zbierany, szczególnie przy zakupie dużych ilości.
Produkty sprzedawane na targach rolnych podlegają przepisom o oznakowaniu żywności. Oznaczenie „rolnik" lub „producent" przy stoisku powinno być potwierdzone dokumentem lub rejestracją działalności.
Certyfikat ekologiczny wydawany jest przez jednostki certyfikujące akredytowane przez Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (IJHARS). Produkt ekologiczny musi posiadać numer certyfikatu, który sprzedawca powinien być w stanie okazać na żądanie.
Więcej informacji o przepisach dotyczących znakowania żywności można znaleźć na stronach IJHARS oraz portalu rządowego.